featured article

Bergherbos


Bergherbos!

Wandelroute Bergherbos (4,5 of 7 km) – Een blik over de grens Route
rondwandeling, aangegeven met paaltjes voor elke afstand een eigen kleur. Lengtes mogelijke routes, lengte 7 km of 4,5 km (korte versie),duur 2,5 of 1,5 uur

Rolstoel gebruiker
Er is een apart mooi pad aangelegd onderlangs het bos om het oude peeske heen en via de rozenkrans weg weer terug ongeveer 2,5 KM

Startpunt
de route begint bij café ‘t Peeske

Beste seizoen
hele jaar, voor de akkerkruiden de zomer

Honden
aangelijnd, omdat anders het wild opgeschrikt kan worden

Invaliden/kinderwagens
route ongeschikt

Horeca
Cafe ’t Peeske
Vanaf 10.00 uur ‘s morgens geopend en van 1 november tot 1 april op donderdag gesloten

Regels
toegang tussen zonsopgang en zonsondergang, alleen op wegen en paden

Op weg
Volg de rode paaltjes die achter uitspanning ’t Peeske (Peeskesweg 12 in Beek) beginnen. De route eindigt ook hier.

Stuwwallen
De zwerfkei (1) bij de ingang komt van ver. Tijdens de voorlaatste ijstijd (circa 200.000 jaar geleden) is hij door een gletsjer vanuit Scandinavië naar Nederland geschoven, waar hij na het smelten van het ijs achterbleef. De heuvels van het Montferland (stuwwallen) zijn ontstaan doordat het ijspakket massa’s land voor zich uit heeft geschoven.

De naam Peeske
De naam ‘Peeske’ is een verbastering van het Latijnse pascumum, wat bron of vochtige plek betekent. Zo’n bron ontstaat doordat de regen die op de stuwwallen valt in de grond trekt en via een ondoorlatende laag aan de randen van de stuwwal weer de berg uit sijpelt. De kolk is ontstaan uit de bron Groot Peeske, die werd omgevormd tot ‘stuwmeer’ voor een watermolen. Maar met de geleverde waterhoeveelheid bleef de molen amper een uur op gang. Uiteindelijk werd het een uitspanning en de plas een karpervijver. De bron ‘Klein Peeske’ daarentegen heeft nog een natuurlijk karakter. De vochtige bodem is herkenbaar aan specifieke planten, waaronder de geel bloeiende dotter.

Bosranden
Bosranden zijn belangrijk voor dieren als overgang tussen het veilige bos en het voedselrijke maar open akkerland. Vooral houtduiven pikken graag een graantje van de akker. De buizerd jaagt er en in de schemer foerageren hier dassen en reeën.

Veel gezichten
Het bos heeft veel verschillende gezichten. Rechts ziet u een typische bosaanplant , oorspronkelijk voor de houtproductie. Alle bomen zijn hetzelfde en er is nauwelijks ondergroei. Het bos links is veel gevarieerder. Hoewel echt dikke bomen door de arme grond ontbreken, staan er veel soorten van verschillende leeftijden. Ook is er een rijke ondergroei van struiken en kruidachtige planten. De natuur heeft hier meer speelruimte gekregen. Een ander kenmerk van natuurlijk bosbeheer is dat omgevallen bomen mogen blijven liggen, zodat ze door schimmels en insecten kunnen worden afgebroken. Dit afbraakproces vormt een belangrijke schakel in de natuurlijke kringloop.

Blik over de grens
U ziet de Duitse dorpen Elten en Hoch-Elten liggen. De snelweg is nu de grens tussen Nederland en Duitsland, maar van 1949 tot 1963 waren beide dorpen Nederlands. In de nacht van de teruggave zijn ze letterlijk vol gezet met vracht-wagens vol boter en andere smokkelwaar, die de volgende dag volkomen legaal de grens over waren. De hoogste punten van de stuwwallen liggen op ruim tachtig meter boven NAP. Vanaf de 85 meter hoge Hulzenberg heeft u een helder uitzicht op de dorpen ’s-Heerenberg (links), de molen en het kleinere Stokkum (rechts). Vooral ’s zomers ziet het landschap er hier nog uit als in een streekroman: graanvelden die wuiven op de wind, blauwe korenbloemen en andere akkerkruiden aan de rand, de blikkerige roep van de kwartel in de vroege avond en middenin het veld wat bomen die de agrarische schaalvergroting mochten overleven. De afdaling terug naar het 50 m lager gelegen startpunt gaat onder meer door een productiebos met douglassparren. Hoewel ook dit soort bos een weinig natuurlijk karakter heeft, is het favoriet als broedplek voor sperwers en haviken.
Om te voorkomen dat het pad bij regen in een beek verandert, zijn bij de hellingen langs het pad inhammen ) uitgegraven voor wateropvang tijdens pieken.

Gebiedsinformatie
Het is onder andere te danken aan textielfabrikant Van Heek dat het ruim 1900 hectare grote Bergherbos nog als natuurgebied bestaat. Hij kocht het in 1912 en combineerde houtteelt met de bescherming van de natuur, met name roofvogels. Natuurmonumenten nam het beheer over in 1984.

Essenlandschap
Het patroon van het essenlandschap is hier nog goed bewaard gebleven. Het Bergherbos vormt het middelpunt daarvan. Het bos staat bovenop de stuwwal, waar de bodem het minst vruchtbaar is. De dorpen (Beek, Loerbeek, Kilder, Braamt, Zeddam, ’s-Heerenberg, Stokkum en Elten) liggen in een wijde kring om het bos heen. Daartussen werd akkerbouw bedreven en op de laaggelegen weiden buiten de lus van dorpen graasde het vee. Daar groeide namelijk het beste gras, omdat er vruchtbare rivierklei in de bodem zit. De mest van het vee werd gebruikt op de hoger gelegen akkerbouwgronden.

Natuurmonumenten beheert niet alleen het bos, maar ook een aantal akkerbouwgronden daaromheen. Op deze velden worden geen bestrijdingsmiddelen of kunstmest gebruikt. ‘Onkruiden’ mogen hier weer gewoon groeien. Wilde bloemen trekken immers veel insecten aan waar weer dieren als muizen en vogels op afkomen. Ook dassen, reeën en roofvogels profiteren van het voedsel dat deze akkers leveren.

Routebeschrijving
Met het openbaar vervoer is ’t Peeske te bereiken met buslijn 226 vanaf NS-station Doetinchem. Deze lijn rijdt uitsluitend op afroep. Bezoekers moeten minimaal een uur van tevoren bellen met 0900 – 8331. Met eigen vervoer is ’t Peeske te bereiken door de A12 (Utrecht – Arnhem – Emmerich) te volgen. Afslag Beek nemen. In dorpskern Beek bij rotonde rechtsaf. Voorbij kerk eerste links: Peeskesweg. Cafe ’t Peeske ligt na circa 500 m aan de rechterhand

Adressen
Informatiepunt en café’t Peeske
Peeskesweg 12
7037 CH Beek
tel. 0316-531339

Vereniging Natuurmonumenten
Postbus 9911
1243 ZR ‘s-Graveland
Ledenservice (035) 6559911
www.natuurmonumenten.nl